Sáng ngày 28/9/2026, tại Đại học Kinh tế Quốc dân, Hội thảo khoa học quốc gia “Khơi thông và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển kinh tế trong kỷ nguyên mới của Việt Nam” đã được tổ chức với sự phối hợp giữa Đại học Kinh tế Quốc dân và Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật. Về phía Đại học Kinh tế Quốc dân, Trường Kinh tế và Quản lý công là đơn vị chủ trì triển khai Hội thảo.

Tham dự Hội thảo có PGS.TS. Bùi Đức Thọ – Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân; GS.TS. Đỗ Thị Hải Hà – Hiệu trưởng Trường Kinh tế và Quản lý công; GS.TS. Lê Quốc Hội và PGS.TS. Nguyễn Ngọc Sơn – Phó Hiệu trưởng Trường Kinh tế và Quản lý công; cùng đại diện lãnh đạo các đơn vị, các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý và đông đảo cán bộ, giảng viên. Về phía Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật có PGS.TS. Vũ Trọng Lâm – Bí thư Đảng ủy, Giám đốc – Tổng Biên tập; PGS.TS. Lê Thị Thục – Ủy viên Hội đồng Biên tập – Xuất bản chuyên trách; cùng đại diện các đơn vị chức năng của Nhà xuất bản.

Về phía các diễn giả có: PGS.TS Hoàng Văn Hoan – Phó Vụ trưởng Vụ Các trường chính trị, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; PGS.TS Bùi Văn Huyền – Viện trưởng Viện Kinh tế – Xã hội và Môi trường, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; GS.TSKH Nguyễn Đình Đức – Nguyên Chủ tịch HĐT, Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Hội; PGS.TS Vũ Sỹ Cường – Phó Trưởng Bộ môn Phân tích chính sách tài chính, Khoa Tài chính công, Học viện Tài chính; PGS.TS Ngô Quốc Dũng – Khoa Kế hoạch & Phát triển, Đại học Kinh tế Quốc dân; cùng các nhà khoa học, các chuyên gia, đại diện các bộ, ngành, cơ sở đào tạo.

Hội thảo do PGS.TS Vũ Trọng Lâm – Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ các cơ quan Đảng Trung ương, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc – Tổng Biên tập Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật và PGS.TS Bùi Đức Thọ – Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân, đồng chủ trì; với sự tham dự của đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương, các cơ sở nghiên cứu, đào tạo, cùng đông đảo chuyên gia và nhà quản lý.

Phát biểu chào mừng Hội thảo, PGS.TS Bùi Đức Thọ – Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân nhấn mạnh, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, vấn đề đặt ra không chỉ là Việt Nam có bao nhiêu nguồn lực, mà quan trọng hơn là làm thế nào để khai thông những nguồn lực đang bị ách tắc, khơi dậy các nguồn lực còn tiềm ẩn, thu hút thêm những nguồn lực mới và phân bổ hiệu quả để tạo ra giá trị kinh tế – xã hội cao nhất. Đây cũng là những vấn đề cốt lõi mà Hội thảo hướng tới trao đổi, làm rõ. PGS nhấn mạnh “Đại học Kinh tế Quốc dân xác định nghiên cứu khoa học, tư vấn chính sách và đóng góp tri thức cho sự phát triển của đất nước là một trong những sứ mệnh quan trọng. Chúng tôi mong muốn các hội thảo khoa học không chỉ là nơi công bố kết quả nghiên cứu, mà còn trở thành không gian đối thoại giữa lý luận và thực tiễn, giữa nhà khoa học với nhà hoạch định chính sách, giữa trường đại học và doanh nghiệp; từ đó tạo ra những luận cứ khoa học có giá trị và những kiến nghị thiết thực phục vụ quá trình hoạch định chính sách phát triển đất nước trong giai đoạn mới”.

Trong bài phát biểu đề dẫn, PGS.TS. Vũ Trọng Lâm cho rằng bài toán của giai đoạn phát triển mới không dừng ở việc huy động thêm vốn, đất đai, lao động hay tài nguyên. Điều quan trọng hơn là phải tháo gỡ những rào cản thể chế, cải thiện chất lượng phân bổ và tạo khả năng kết nối giữa các nguồn lực truyền thống với khoa học, công nghệ, dữ liệu, tài sản trí tuệ và sức sáng tạo của con người.

Trình bày tham luận “Phát huy động lực nhằm chuyển hóa các nguồn lực cho phát triển ở Việt Nam trong kỷ nguyên mới”, PGS.TS Hoàng Văn Hoan (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh) đã phân tích sâu sắc sự mở rộng của hệ nguồn lực quốc gia giai đoạn 2015–2025. Mặc dù quy mô vốn đầu tư, nhân lực, khoa học – công nghệ và hạ tầng số ngày càng lớn mạnh, song tốc độ tăng năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) giai đoạn 2021–2025 chỉ dừng ở mức 2,91%, gần như không thay đổi so với giai đoạn trước và hiệu quả sử dụng vốn còn thiếu ổn định. Tác giả chỉ ra khoảng cách rõ rệt giữa việc “có nguồn lực” và “chuyển hóa nguồn lực” khi tỷ lệ lao động qua đào tạo chưa đạt một phần ba lực lượng lao động, đồng thời lao động trong các ngành dựa trên tri thức và công nghệ mới chỉ chiếm khoảng 2,4%. Dù Việt Nam xếp thứ 44 về Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) năm 2025, thành quả đổi mới vẫn chưa lan tỏa đủ mạnh để tạo thành năng suất trên diện rộng. Từ thực trạng này, PGS.TS Hoàng Văn Hoan nhấn mạnh giải pháp cốt lõi là đặt con người vào vị trí chủ thể chuyển hóa nguồn lực, bảo đảm quyền hành động, lợi ích chính đáng và môi trường khuyến khích sáng tạo.

Ở góc độ tài chính cho đổi mới sáng tạo, PGS.TS Vũ Sỹ Cường (Học viện Tài chính) mang đến tham luận “Đổi mới mô hình phát triển kinh tế dựa trên khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo: Vấn đề huy động và sử dụng nguồn lực tài chính”. Tác giả cung cấp số liệu cho thấy tổng chi quốc gia cho R&D đã tăng từ 18.496 tỷ đồng năm 2015 lên 42.784 tỷ đồng năm 2023 (đạt 0,418% GDP), trong đó nguồn kinh phí R&D từ doanh nghiệp đóng góp 24.842,4 tỷ đồng. PGS.TS Vũ Sỹ Cường đặc biệt lưu ý rằng hiệu quả đầu tư tài chính cho khoa học – công nghệ không nên đo lường đơn thuần bằng mức chi hay tỷ lệ giải ngân, mà phải đánh giá qua số lượng nghiên cứu có giá trị, khả năng ứng dụng công nghệ, nguồn vốn kích hoạt từ doanh nghiệp và tác động lan tỏa tới nền kinh tế. Tác giả đề xuất đẩy mạnh hợp tác R&D công – tư, cải cách cơ chế quản lý các quỹ hỗ trợ doanh nghiệp và xây dựng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực tiếp cận công nghệ, bảo hộ sở hữu trí tuệ.

Tiếp cận từ góc độ hạ tầng tri thức và nhân lực công nghệ, GS.TSKH Nguyễn Đình Đức (Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội) trình bày tham luận “Phát triển khoa học, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ tăng trưởng kinh tế”. Báo cáo ghi nhận những chuyển biến tích cực khi kinh tế số đóng góp 14,02% GDP năm 2025 và năng suất lao động đạt khoảng 245 triệu đồng/lao động (tăng 6,83% theo giá so sánh). Tuy nhiên, tác giả cảnh báo những rào cản lớn như tỷ lệ chi R&D/GDP năm 2023 mới đạt 0,41% và tình trạng thiếu hụt trầm trọng nhân lực công nghệ số khi nguồn cung mới đáp ứng khoảng 50% so với nhu cầu 150.000 kỹ sư mỗi năm, đặc biệt trong các ngành trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, an ninh mạng và bán dẫn. Để giải quyết bài toán này, GS.TSKH Nguyễn Đình Đức đề xuất hoàn thiện thể chế R&D, đổi mới đào tạo theo hướng STEM và công nghệ mũi nhọn, đồng thời phát triển hệ sinh thái “bốn nhà” (Nhà nước kiến tạo, Doanh nghiệp là trung tâm, Nhà khoa học là then chốt, Nhà trường là cái nôi nghiên cứu).

Đại diện nhóm nghiên cứu từ Đại học Kinh tế Quốc dân, PGS.TS Ngô Quốc Dũng trình bày tham luận “Mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo và khuyến nghị cho một số thành phố phía Bắc”. Phân tích số liệu từ Bộ Chỉ số Đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) 2025 (Quảng Ninh đạt 58,41 điểm; Hải Phòng đạt 58,09 điểm; Bắc Ninh đạt 48,76 điểm), tham luận khẳng định tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo phải bám sát đặc thù, tài sản và điểm nghẽn của từng vùng chứ không thể áp dụng một công thức chung. Từ đó, nhóm nghiên cứu kiến nghị Hải Phòng phát triển mạng lưới đổi mới mở gắn với cụm cảng biển và logistics; Bắc Ninh tập trung nâng cao năng lực nội sinh chuỗi sản xuất điện tử, bán dẫn; còn Quảng Ninh ưu tiên khai thác lợi thế kết cấu hạ tầng, du lịch biển và năng lượng gắn với chuyển đổi xanh.

Hơn 80 bài tham luận gửi tới Hội thảo tiếp cận nghiên cứu về nhiều nhóm nguồn lực, từ tài chính, đầu tư công, tài sản công, đất đai, doanh nghiệp và đầu tư nước ngoài đến dữ liệu, công nghệ, nhân lực, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Các kết quả nghiên cứu được kỳ vọng góp phần xác định những điểm nghẽn có thể tháo gỡ ngay, đồng thời kiến nghị cơ chế dài hạn để mỗi đơn vị nguồn lực tạo ra nhiều giá trị hơn cho nền kinh tế.

Hội thảo là hoạt động có ý nghĩa thiết thực, góp phần tăng cường trao đổi học thuật, kết nối nghiên cứu với thực tiễn và cung cấp thêm những luận cứ khoa học phục vụ hoạch định chính sách phát triển kinh tế đất nước trong giai đoạn mới. Thành công của Hội thảo đồng thời tiếp tục khẳng định vai trò của Trường Kinh tế và Quản lý công trong tổ chức các diễn đàn khoa học, nghiên cứu và tư vấn chính sách. Trên nền tảng kết quả đạt được, Trường Kinh tế và Quản lý công sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật trong tổ chức các hội thảo khoa học, triển khai các hoạt động nghiên cứu, biên soạn và xuất bản trong thời gian tới, qua đó phát huy thế mạnh của hai đơn vị và đóng góp thiết thực vào hoạt động nghiên cứu, phổ biến tri thức và tư vấn chính sách.

Sự kiện thu hút sự quan tâm và được đưa tin trên các cơ quan báo chí, truyền thông uy tín trên cả nước:

Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật: Hội thảo khoa học quốc gia “Khơi thông và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển kinh tế trong kỷ nguyên mới của Việt Nam”

Đại học Kinh tế Quốc dân: Hội thảo khoa học quốc gia “Khơi thông và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển kinh tế trong kỷ nguyên mới của Việt Nam” – NEU

Tạp chí Kinh tế – Tài chính của Bộ Tài Chính: Khơi thông nguồn lực để nâng cao năng suất và hiệu quả tăng trưởng

Báo Công Thương: Khơi thông và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển kinh tế

Cổng thông tin điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam: Khơi thông và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển kinh tế trong kỷ nguyên mới

Báo Sài Gòn Giải phóng: Mở rộng quy mô vốn đầu tư, nhân lực và hạ tầng số để phát triển nền kinh tế | BÁO SÀI GÒN GIẢI PHÓNG

Tạp chí Cộng sản (Hồ sơ sự kiện): Khơi thông và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển kinh tế trong kỷ nguyên mới của Việt Nam

Báo Điện tử Chính phủ: Khơi thông và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển kinh tế trong kỷ nguyên mới

Báo Lao Động: Khơi thông các nguồn lực cho phát triển kinh tế Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Báo Quân đội Nhân dân: Hội thảo về nguồn lực cho phát triển kinh tế trong kỷ nguyên mới

Để tạo điều kiện cho cán bộ, giảng viên, nghiên cứu sinh, sinh viên và quý độc giả tra cứu đầy đủ nội dung hơn 80 bài tham luận khoa học, Ban Tổ chức đã số hóa toàn bộ Kỷ yếu Hội thảo:

Link truy cập Kỷ yếu Hội thảo: Link truy cập

Mã QR Code tra cứu nhanh: Quý độc giả có thể quét mã QR dưới đây bằng điện thoại thông minh để xem trọn bộ Kỷ yếu Hội thảo