Sáng ngày 02 tháng 12 năm 2025, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Kinh tế Quốc dân (NEU) đã phối hợp cùng Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) tổ chức thành công Hội thảo Khoa học Quốc gia với chủ đề “Phát triển kinh tế số và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế: Kinh nghiệm quốc tế và bài học cho Việt Nam”. Sự kiện không chỉ là diễn đàn học thuật quan trọng mà còn là minh chứng cho vai trò tiên phong của Đại học Kinh tế Quốc dân hay cụ thể hơn là Trường Kinh tế và Quản lý công trong việc nghiên cứu và đề xuất các quyết sách quan trọng nhằm thúc đẩy năng lực cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên số.

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đứng trước những thời cơ và thách thức chưa từng có của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Đây là hoạt động trọng tâm nằm trong khuôn khổ Chương trình khoa học và công nghệ trọng điểm cấp Nhà nước do các chuyên gia hàng đầu của hai nhà trường chủ trì. Sự phối hợp này được GS.TS Đỗ Thị Hải Hà, Hiệu trưởng Trường Kinh tế và Quản lý công, đánh giá không chỉ là sự gặp gỡ của tri thức mà còn là biểu tượng cho tinh thần hợp tác liên vùng vì sự phát triển chung của đất nước.
Phát biểu đề dẫn tại hội thảo, GS.TS Đỗ Thị Hải Hà đã nhấn mạnh rằng phát triển kinh tế số tại Việt Nam hiện nay không còn là một xu hướng lựa chọn mà là mệnh lệnh của sự phát triển. Giáo sư đã đặt ra năm nhóm vấn đề cốt lõi nhằm định hướng thảo luận, từ việc tìm kiếm mô hình phát triển phù hợp, xác định vị trí của các trường đại học trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đến việc nhận diện những khoảng trống trong hệ thống chính sách hiện hành. Những câu hỏi mang tính gợi mở này đã tạo nền tảng vững chắc để các nhà khoa học và nhà quản lý cùng nhau đối chiếu lý luận với thực tiễn, từ đó đóng góp những luận cứ khoa học sắc bén cho quá trình chuyển đổi số của nền kinh tế.

Một trong những nội dung trọng tâm của hội thảo là việc phân tích các mô hình kinh tế số thành công trên thế giới để rút ra bài học cho Việt Nam. Trong phiên thảo luận, TS. Ngô Quốc Dũng đến từ Trường Kinh tế và Quản lý công đã mang đến một góc nhìn sâu sắc thông qua tham luận về mô hình phát triển kinh tế số của Trung Quốc. Bài phân tích đã làm rõ khái niệm “chủ nghĩa tư bản nhà nước kỹ thuật số” với những thành công trong việc tạo ra các tập đoàn công nghệ cạnh tranh toàn cầu, đồng thời cũng chỉ ra những thách thức về phân bổ vốn và mâu thuẫn giữa đổi mới sáng tạo với các quy định hành chính.

Bên cạnh đó, hội thảo cũng ghi nhận những phân tích đa chiều về kinh nghiệm của các quốc gia như Singapore với mô hình điều phối tập trung, Estonia với hệ thống trao đổi dữ liệu X-Road hay Hàn Quốc với sự tham gia mạnh mẽ của khu vực tư nhân trong tư vấn chính sách. Những nghiên cứu này chỉ ra rằng, điểm chung của các quốc gia thành công là sự hiện diện của một cơ quan điều phối đủ mạnh kết hợp với hạ tầng nền tảng đồng bộ và cơ chế hợp tác công – tư hiệu quả
Tại điểm cầu thực tiễn là Thành phố Hồ Chí Minh, hội thảo đã đi sâu phân tích tình trạng “bẫy dưới tối ưu” mà đầu tàu kinh tế này đang gặp phải, bao gồm sự phân mảnh dữ liệu và thiếu hụt nhân lực chất lượng cao. Các chuyên gia đã đề xuất mô hình 5 trụ cột để đánh giá và thúc đẩy kinh tế số, trong đó nhấn mạnh việc xây dựng khung pháp lý linh hoạt và môi trường thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) cho các công nghệ mới. Điều này cho thấy sự tương đồng trong tư duy quản lý hiện đại mà Trường Kinh tế và Quản lý công, Đại học Kinh tế Quốc dân đang theo đuổi: chính sách phải luôn đi đôi với và hỗ trợ kịp thời cho sự phát triển của công nghệ.
Về phương diện doanh nghiệp, các tham luận đã chỉ ra một điểm sáng là khu vực doanh nghiệp đang dần trở thành trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đóng góp hơn 77% tổng chi cho nghiên cứu và phát triển (R&D) quốc gia. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất vẫn là sự liên kết yếu giữa viện – trường – doanh nghiệp, với tỷ lệ hợp tác trong công bố khoa học chỉ đạt mức trên 1%. Để tháo gỡ nút thắt này, các nhà khoa học kiến nghị cần có những đột phá về thể chế, chuyển từ mô hình hỗ trợ thụ động sang mô hình “nhiệm vụ do nhu cầu doanh nghiệp dẫn dắt, Nhà nước đồng tài trợ”

Sự thành công của hội thảo không chỉ nằm ở số lượng các bài tham luận chất lượng mà còn ở khả năng kết nối giữa các cơ quan quản lý nhà nước, các viện nghiên cứu và các doanh nghiệp. Với sự chủ trì chuyên môn của các chuyên gia hàng đầu như GS.TS Trần Thị Vân Hoa hay GS.TS Đỗ Thị Hải Hà đến từ Trường Kinh tế và Quản lý công, Đại học Kinh tế Quốc dân đã thể hiện rõ năng lực điều phối và định hướng các nội dung thảo luận đi đúng vào những vấn đề then chốt của quốc gia.
Kết thúc hội thảo, sự đồng lòng và cam kết mạnh mẽ giữa Đại học Kinh tế Quốc dân và Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh đã mở ra một chương mới trong hợp tác nghiên cứu và đào tạo. Với vị thế là một trong những cơ sở đào tạo và nghiên cứu kinh tế hàng đầu trực thuộc Đại học Kinh tế Quốc dân, Trường Kinh tế và Quản lý công khẳng định sẽ tiếp tục tham gia, đóng góp tích cực cho sự hợp tác của Đại học Kinh tế Quốc dân và Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh trong việc kiến tạo một hệ sinh thái số bền vững, nâng tầm năng lực cạnh tranh của Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu.