Ngày 18/5/2026, tại Trường Đại học Vinh (tỉnh Nghệ An), Trường Kinh tế và Quản lý công – Đại học Kinh tế Quốc dân (NEU) đã phối hợp với Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An và Trường Đại học Vinh tổ chức Tọa đàm khoa học với chủ đề “Phát triển kinh tế số và năng lực cạnh tranh của tỉnh Nghệ An”. Sự kiện được triển khai trong khuôn khổ đề tài khoa học và công nghệ cấp quốc gia KX.01.15/21-30 do GS.TS. Đỗ Thị Hải Hà làm Chủ nhiệm, nhằm tăng cường kết nối giữa nghiên cứu học thuật và thực tiễn hoạch định chính sách địa phương.

Tọa đàm có sự tham dự của đại diện Trường Kinh tế và Quản lý công, lãnh đạo tỉnh Nghệ An, lãnh đạo các sở, ban, ngành, cùng các nhà khoa học, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp. 

Phát biểu đề dẫn, GS.TS. Đỗ Thị Hải Hà nhấn mạnh rằng trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, năng lực cạnh tranh của địa phương không còn phụ thuộc chủ yếu vào các yếu tố truyền thống như tài nguyên hay chi phí lao động, mà ngày càng gắn với chất lượng thể chế, hạ tầng số, năng lực dữ liệu, đổi mới sáng tạo và kỹ năng số của nguồn nhân lực. Từ đó, vấn đề đặt ra đối với Nghệ An là làm thế nào để kinh tế số không chỉ phát triển về quy mô mà thực sự trở thành động lực nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

GS.TS. Đỗ Thị Hải Hà, GS.TS. Thái Văn Thành, PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Cúc tại buổi Tọa đàm.

Các tham luận tại tọa đàm đã tiếp cận vấn đề từ cả góc độ lý luận và thực tiễn. Nhóm nghiên cứu của Đại học Kinh tế Quốc dân trình bày khung phân tích cho thấy kinh tế số tác động đến năng lực cạnh tranh địa phương thông qua ba kênh chính gồm năng suất, đổi mới sáng tạo và thể chế quản trị. Thông qua đối sánh kinh nghiệm một số địa phương trong nước, nghiên cứu chỉ ra rằng quy mô kinh tế số không tự động chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh nếu thiếu cơ chế lan tỏa hiệu quả; đồng thời, chuyển đổi số trong khu vực công cũng không đồng nghĩa với cải thiện chất lượng điều hành nếu không đi kèm cải cách thể chế thực chất. Điều này cho thấy yêu cầu phải bảo đảm sự vận hành đồng bộ giữa các trụ cột nhằm tạo ra tác động phát triển bền vững.

Từ góc độ quản lý nhà nước, đại diện Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An đã cung cấp bức tranh tổng thể về phát triển kinh tế số và chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) giai đoạn 2020-2025. Theo đó, tỷ trọng kinh tế số trong GRDP của tỉnh đã có sự cải thiện, đạt 8,4% vào năm 2025; hạ tầng viễn thông và các ứng dụng số từng bước được mở rộng. Tuy nhiên, quy mô kinh tế số vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, mức độ ứng dụng công nghệ còn chênh lệch giữa các ngành, nguồn nhân lực số chất lượng cao còn thiếu và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo chưa phát triển đồng bộ. Về PCI, mặc dù điểm số có xu hướng cải thiện, thứ hạng của tỉnh vẫn chưa ổn định, đặc biệt ở các chỉ số liên quan đến cạnh tranh bình đẳng và chất lượng điều hành.

Ở cấp độ vùng, tham luận của Trường Đại học Vinh nhấn mạnh rằng mặc dù các tỉnh Bắc Trung Bộ duy trì tốc độ tăng trưởng khá, lợi thế cạnh tranh bền vững phụ thuộc chủ yếu vào chất lượng chuyển đổi số. Kinh tế số được xác định là yếu tố then chốt góp phần nâng cao chất lượng thể chế, mở rộng thị trường, gia tăng năng suất doanh nghiệp và thúc đẩy liên kết vùng. Tuy nhiên, khu vực này vẫn đang đối mặt với nhiều rào cản như sự phân tán dữ liệu, thiếu hụt nhân lực số và hạn chế trong tư duy chính sách liên kết.

PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Cúc – Phó hiệu trưởng Trường Đại học Vinh phát biểu tại buổi Tọa đàm.

Phiên thảo luận mở đã ghi nhận nhiều ý kiến trao đổi từ các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và giới học thuật, tập trung làm rõ tác động của kinh tế số đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh và nhận diện các điểm nghẽn trong quá trình triển khai tại địa phương. Các ý kiến thống nhất rằng thách thức hiện nay không nằm ở định hướng, mà ở năng lực tổ chức thực thi và mức độ đồng bộ giữa hạ tầng, dữ liệu, nhân lực và thể chế.

Kết luận tọa đàm, Ban tổ chức khẳng định kinh tế số cần được tiếp cận như một quá trình tái cấu trúc mô hình tăng trưởng dựa trên dữ liệu và đổi mới sáng tạo, thay vì chỉ là ứng dụng công nghệ đơn thuần. Trên cơ sở đó, các định hướng chính sách được nhấn mạnh bao gồm phát triển hạ tầng số đồng bộ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy cải cách thể chế theo hướng lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, đồng thời tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào nền kinh tế số. 

Một số hình ảnh khác tại Tọa đàm khoa học “Phát triển kinh tế số và năng lực cạnh tranh của tỉnh Nghệ An”: